These prose paraphrases of some of Horace's odes are taken from the margins of Quinti Horatii Flacci Opera. Interpretatione et Notis Illustravit Ludovicius Desprez, Cardinalitius Socius ac Rhetor Emeritus, Jussu Christianissimi Regis, In Usum Serenissimi Delphini (Philadelphiae: Joseph Allen, n.d.). I've preserved the orthography and punctuation, but not the italics and accents.
Cernis, o Thaliarche, quemadmodum Soracte densis nivibus album rigescat, neque sylvae fatiscentes ferre amplius queant pondus: et fluvii acri glacie haeserint.
Arce vero tu frigus, ligna copiose congerens ad ignem, et vinum quatuor annorum liberaliter exhibe vase Sabino. Remitte Diis reliqua: qui statim ac dejecere ventos, aestuante mari luctantes, nec moventur cupressi nec orni vetustae.
Cave percontari quid cras eventurum sit: et quemlibet diem fortuna largietur quaestui adjice. Neque vero suaves amores tu juvenis contemne, neque choreas,
dum a te valido procul est senectus difficilis. Jam et Campum Martium et areas frequenta: necnon secretas ad noctem condicta hora confabulationes.
Jam quoque revocetur jucundus adolescentulae cachinnus ab angulo secreto absconditam indicans: atque pignus detractum brachiis, vel digito parum tenaci.
Tu ne cupiveris nosse (nec enim licet) quem mihi, quem tibi, Leuconoë, concesserint Numina terminum vitae; neque experiare Chaldaicos calculos: est satius tolerare quodcunque acciderit. Sive multas hyemes Jupiter largiatus, seu postremam det hanc,
quae modo Etruscum pelagus frangit objectis rupibus; sapiens sis, vina fundas: ac limite angusto spem longam rescindas. En dum fabulamur aevum praeterit invidum. Ergo diem hodiernum, sequenti minime confisa, arripe.
O Fusce, quisquis innocenter vivit et sine crimine, non habet opus Maurorum telis, nec arcu, nec pharetra plena sagittis toxico infectis;
seu ambulet per Syrtes fervidas, seu per Caucasum hospitibus carentem, seu per regiones, quas alluit Hydaspes fabulis celebratus.
Enimvero nuper in Sabina silva, dum canerem Lalagen meam amicam, atque praeter limites exerrarem liber ab omni solicitudine, armis licet destitutum vitavit me lupus;
Quale monstrum haud nutrit Apulla bellicosa in patentibus esculetis, nec gignit terra Jubae, sicca leonum altrix.
Colloca me in agris sterilibus, ubi nulla arbor fovetur tepenti aere; quam orbis partem infestant nubila, et malignus Jupiter:
Constitue me sub curru Solis nimis vicini, in regione aedificiis carente; ubicunque diligam Lalagen suaviter arridentem, suaviter et verba facientem.
O, Famule, aversor Persarum sumptus; non placent corollae philyra colligatae. Omitte perscrutari quibus in regionibus durent rosae serotinae.
In primis studeo, ne quidquam laboriose adhibeas ad myrtum solam. Neque erit tibi famulo myrtus indecora, nec mihi subter densam vitem perpotanti.
Inter adversa pariter et prospea stude animum aequalem custodire a lascivienti gaudio moderatam, O, Deli moriture;
sive tristem semper egeris vitam sive genio indulseris in feriis, bibens Falernum reconditioris tituli, recumbens herba semota,
ubi alta pinus et candida populus gaudent umbram ramis conjungere hospitibus amoenam, et aqua saliens obliquo nititur alveo perfluere.
Illuc vina et unguenta et valde fluxos rosarum flores, gratos tamen, apportari cura; dum sinunt res et tempus, et nigra stamina trium Sororum.
Relinques enimvero tandem nemora pretio comparata, et aedes, et villam quam rigat flavus Tiberis: hinc demigrabis; haeres autem fruetur opibus in acervum a te congestis.
Nullum discrimen est; sive opulentus fueris antiquo ab Inacho oriundus, sive inops, et ignobili de stirpe, sub Jove frigido maneas; perinde fies victima Plutonis nulli parcentis.
Cuncti locum in eundem compellimur. Communis agitatur sors, tarde vel cito, ex urna proditura, nosque navigio transvehet in perputuum exilium.
Heu, Postume, Postume, anni cito praetereunt. Neque religio rugas, et urgens senium, fatumque ineluctabile retardabit;
nec si tauros quotidie trecentos immoles Plutoni inexorabili, qui ter magnum Geryonem et Tityum
coercet fluvio lethali, nempe tranando cunctis, quotquot nutrimur frugibus telluris, seu principes, seu egeni agricolae fuerimus.
Abstinebimus incassum sanguinolento Marte, et illisa unda maris Adriatici frementis: incassum cavebimus Notum corporibus noxium Autumnali tempestate.
Adeundus niger Cocytus lenta fluens aqua, Danaique stirps conscelerata, et Sisyphus Aeoli filius aeternae poenae addictus.
Deserenda terra, et domicilium, et grata coniux. Et harum, quas educas, arborum, nulla te comitabitur haud diuturnum possessorem, praeter ferales cupressos.
Haeres dignior consumet vina Caecuba centenis clavibus custodita; superbumque pavimentum asperget vino meliore Pontificum epulis.
O Grosphe, quietem a numinibus petit quilibet in aperto mari Aegaeo deprehensus, simul atque nigra nubila texterunt Lunam, neque apparent nautis astra non dubia.
Quietem Thracia bello efferata; Parthi insignes pharetra quietem poscunt nec lapillis, nec purpura nec auro venalem:
enimvero divitiae vel Consulis apparitor haud pellunt graves animi turbas ac solicitudines circa palatia laquearibus ornata volitantes.
Is felix est e modica vita, cui majorum salinum rutilat in frugali mensa, neque tranquillum soporem metus adimit vel turpis cupiditas.
Exiguo tempore valentes cur plura intendimus? Cur petimus regiones diverso calefactas Sole? Ecquis extorris a patria, procul est etiam a seipso?
Naves aere munitas ingreditur prava solicitudo, nec deserit equitum cohortes, velocior cervis, et Euro nubes discutiente rapidior.
Mens praesentibus contenta caveat inquirere quidquam ulterius: molesta vero quadam laetitia moderetur. Non est aliquid omni ratione perfectum.
Achillem gloriosum sustulit mors repentina: Tithonum debilitavit senecta prolixior. Mihique forsitan indulgebit tempus id quod tibi non concesserit.
Greges numerosi et boves e Sicilia circa te mugitum edunt: hinniunt tibi equi trahendis curribus idonei. Te operiunt panni e lana semel atque iterum Africano murice imbuta.
Mihi Parca verax largita est agellum, et aliquantulum Graecae Musae facultatem, necnon contemnere improbum vulgus.
O, Fons Blandusiae, vitro lucidior, digne vino suavi, cum floribus; cras tibi mactabo capreolum,
cui frons tumet cornibus novis; quique lasciviam et certamina incassum praeparat; nam proles gregis luxuriosi tibi tinget frigidas aquas rubro cruore.
Te minime attingit asperum tempus ardentis Caniculae: Tu amoenum frigus suppeditas tauris aratro fatigatis atque erranti gregi.
Tu censeberis etiam inter illustres fontes, cum praedicavero ilicem extensam super rupibus excavatis, e quibus defluunt aquae tuae leniter strepentes.
Turris ex aere, et validae januae, necnon vigilantium canum moesta custodia clausam Danaen abunde tuebantur noctu a moechis,
nisi Jupiter et Venus irrisissent Acrisium inclusae puellae meticulosum observatorem; quippe viam fore securam opertamque numini in aurum mutato.
Aurum solet pervadere medios custodes, et rupes frangere, vi fulminis validius.
Vatis Argolici familia interiit propter quaestum. Vir Macedonius portas civitatum perrupit, ac Reges invidos profligavit donis. Dona irretiunt feroces navarchos.
Augescentes opes comitatur solicitudo, et cupiditas ampliorum. O, Maecenas, equitum gloria, non sine causa timui caput erigere valde splendidum.
Quo majora sibi quisque ademerit; eo ampliora consequetur a Numinibus. Pauper transeo ad partes nihil appetentium, atque opulentiorum castra fugitivus deserere aveo;
honorum spretorum possessor magis illustris, quam si meis granariis conderem omne quod colit Appulus laboriosus; ego interim egens summis in divitiis.
Rivus aquae liquidae, et silva paucorum jugerum, messisque meae spes secura, est ignota illi qui foecundae Libyae dominatur; ejusque fortuna melior est.
Licet mihi neque apes Calabricae mel producant, neque vinum apud me senescat in cado Formiano, neque lanae pretiosae crescant in Galliae pascuis;
at gravis egestas non adest; sique majora cuperem, tu donare minime recusares. Exigua tributa solvam facilius refrenata cupiditate,
quam si Lydiae ditionem agris Phrygiis adjungam. Plurima cupientes egent plurimis. Felix est is cui manu contracta Dii dederunt quantum sufficit.
Faune, amans Nymphas fugientes, transi benignus per meos limites agrosque Soli expositos, ac discede propitius tenellis foetibus;
siquidem tibi mactatur capreolus anno completo, additurque vinum copiosum in patera Veneri amica, atque ara antiqua plurimo thure incenditur.
Quoties Nonae Decembris tibi sacrae recurrunt, pecudes cunctae lasciviunt in pratis: vicus festum celebrans herboso campo requiescit cum bobus non laborantibus.
Lupus vagatur inter agnos nihil timentes: nemus sternit folia in tuum honorem: agricola humum molestam ter planta ferire laetatur.
O, bona amphora, sub Manlii Consulatu mecum facta, sive querimonias, sive risus, sive iurgia et dementes amores, sive placidum soporem producis;
quocumque titulo condis exquisitum Massicum, digna proferri celebri die; veni fundere vina senescentia, volente Corvino.
Hic licet imbutus sit Socraticis disciplinis, haud austerus te aspernabitur. Refertur antiqui virtus Catonis etiam vino frequenter calefacta fuisse.
Tu dulcem vim adhibes animo interdum asperiori; tu sapientium intimas et anxias cogitationes revelas per vinum festivum.
Tu reddis fiduciam et robur solicito ingenio: dasque animos inopi post te nec timenti Regum diademata nec bellatorum tela.
Te exproment Bacchus, et Venus si favens adfuerit, necnon Charites vinculum laxare tardiores, atque ardentes lychni, donec Sol reversus expellat sidera.
O, Populi Romani tutor praestantissime, numinibus propitiis nate, jam nimis absens fuisti; revertere, qui promisisti sacro Senatorum coetui celerem reditum.
Optime princeps, restitue lumen patriae tuae. Nam quando facies tua tanquam vernum tempus apparuit, jucundiores fluunt horae, et dies clarius fulgent.
Sicut mater crebris votis ac precibus expetit filium, quem Auster adversis flatibus removet a dulci domo, plus annuo intervallo morantem, ultra mare Carpathium:
neque vultum avertit ab incurva ripa: ita patria desideriis accensa fidelibus exoptat Augustum.
Nam bos securus per campos vagatur: agros fovet Ceres et abundans felicitas: nautae mare tranquillo navigant: fidelitas cavet vituperari.
Nullis flagitiis contaminantur familiae pudicae: disciplina et leges vicerunt turpe crimen; matres laudantur ob filios similes: poena sequitur et plectit scelus.
Augusto salvo quis timeat Parthos? Quis Scythas frigidos? Quis homines quos gignit immanis Germania? Quis expavescat bella Hispaniae ferocis?
Unusquisque diem finit in suis collibus, atque vitem maritat viduis arboribus; inde hilaris revertitur ad coenam, teque numen advocat mensis secundis;
te pluribus votis, te vino de crateribus fuso colit, et numen tuum adjungit Laribus; quamadmodum Graecia Castoris et magni Herculis, erga illos grata.
O, utinam, bone Princeps, Italiae dones festos diuturnos. Hoc precamur sobrii primo diluculo: Hoc et repetimus bene poti, quando Sol occidit sub Oceano.
Abierunt nives, jam agris herbae renascuntur, et frondes arboribus. Terra mutat conditionem; atque fluvii imminuti labuntur juxta ripas.
Gratia cum Nymphis ac binis sororibus non veretur nuda choreas celebrare. Annus, et hora, quae gratum diem aufert, immortalitatem sperare vetat.
Hyems temperatur Zephyris: vernam tempestatem absumit aestiva similiter peritura, posteaquam autumnus fruges produxerit: statimque pigra redeunt frigora.
Lunae tamen cito resarciunt detrimenta coeli: at nos simul ac devenimus eo, quo bonus Aeneas, Tullus opulentus, atque Ancus, deciderunt, sumus duntaxat cinis et umbra.
Quis novit utrum coelestia Numina diem crastinam hodiernae sint additura? Quae genio benigne indulseris, haec avaras manus haeredis effugient:
postquam interieris, et Minos de te judicium ultimum protulerit; nec stirps nobilis, nec eloquentia, nec pietas reparabit te, o Torquate.
Enimvero neque Diana castum Hippolytum eximit Inferorum tenebris, nec Theseus dilecti Pirithoi catenas infernales potest solvere.
Nunc aurae Thraciae vernum tempus comitantes, et mare tranquillum reddentes, vela pulsant. Jam neque prata sunt gelu constricta, nec flumina murmurant hyemis nivibus inflata.
Nidum struit avis infortunata, Ityn lugens miserabiliter, ac sempiterna ignominia Atheniensis familiae, quia scelerate vindicavit immanem regis lasciviam.
Pastores ovium in herba molli cantilenas resonant fistula, atque recreant numen, quod gregibus gaudet et umbrosis collibus Arcadiae.
O, Virgili, tempus advexit sitim: at si cupis bibere vinum Calibus expressum, tu, cliens illustrium adolescentum, accipies vinum dato unguento.
Exiguum vas unguenti amphoram trahet; quae nunc conditur apothecis Sulpitiis, spem novam dare liberalis, et molestam aegritudinem discutere idonea.
Quod si ad istam hilaritatem festinas, accede protinus cum tua merce. Scyphis ego meis rigare te nihil conferentem nolo, quasi opulentus in aedibus refertis.
Sed abjice retardationem et quaestus curam; atque dum potes recordatus atri rogi brevem insaniam admisce sapientiae. Tempestive insanire suave est.